ERROR OFF THE ROAD

Survival

Waar komt toch die volkomen onverdiende populariteit van het survivallen vandaan? Hoe komt het toch dat hele volksstammen dingen gaan doen waarvan ze weten dat die niet bepaald risicoloos zijn?

Natuurlijk is er een groep mensen die het gewoon leuk vindt om te doen. Er zijn nu eenmaal mensen die het leuk vinden om een boek te lezen, mensen die het leuk vinden om ingewikkelde gerechten te bereiden, en mensen die het leuk vinden om aan een touw boven een ravijn te hangen of op een minimaal vlotje een maximale afstand af te leggen. Het grappige is dat je die mensen vrijwel nooit hoort zeggen dat het zo ontzettend goed is voor iedereen. Iedere doorgewinterde lezer weet dat zijn favoriete boek door anderen wordt verafschuwd, ieder kok weet dat er mensen zijn die nog geen ei kunnen en willen bakken, en iedere echte survivalist weet dat er mensen zijn die het niet leuk vinden om aan een touwtje boven een ravijn te hangen. Zo zit de wereld nou eenmaal in elkaar.

En toch is survivallen een hype, en niet langer alleen in de private sector. Van laag tot hoog, iedereen lijkt er vroeg of laat aan te moeten geloven. In hordes trekt men naar de ongerepte natuur om de strijd aan te gaan met de elementen en met zichzelf. Omdat het zo goed is voor jezelf. Omdat het zo goed is voor de onderlinge band. En vooral omdat het zo goed is voor de organisatoren, maar dat wordt er nooit bij gezegd.

Waarom toch? Is het echt zo goed voor jezelf? Ik denk het niet. Ongetwijfeld zul je jezelf verbeteren door je grenzen te verleggen, maar wat die grenzen zijn, en hoe ze worden verlegd, dat is voor iedereen verschillend. De kok is gelukkig op de dag dat hij de perfecte soufflee uit de oven trekt. De lezer is gelukkig als hij nieuwe inzichten verkrijgt uit zijn lectuur. En de survivalist is gelukkig als hij een nog wildere rivier heeft doorstaan. Voor sommigen zijn de grenzen fysiek, voor anderen juist ‘spiritueel’.

Ongetwijfeld zijn er mensen voor wie het overwinnen van een grote angst ook een overwinning op zichzelf is, maar dat geldt zeker niet voor iedereen. Bovendien, sommige angsten zijn vervelender dan anderen. Iemand met pleinvrees heeft een groot probleem, en het overwinnen van die angst is met recht een belangrijke overwinning. Vliegangst kan ook heel lastig zijn, maar als er geen echte noodzaak is om te vliegen, kun je er heel goed mee functioneren in de maatschappij. En de angst om aan een touw boven een ravijn te hangen zal voor de meeste mensen in onze samenleving al helemaal geen relevantie hebben.

En dat groepsgevoel dan? Die teamgeest die volgens velen wordt losgemaakt tijdens de gezamenlijke survival? Volgens mij berust dat allemaal op niets. Teamgeest kun je op heel veel verschillende manieren krijgen. Een avondje in de kroeg kan al wonderen doen voor de saamhorigheid.

‘Maar het gaat er nou juist om om gezamenlijk de grens te verleggen, om te ontdekken dat het team sterker is dan het individu’. Bull. Met evenveel gemak kan het team over het individu walsen, en het resultaat is een nog verder geplet ego. En dat kan ver gaan. Iemand die zijn angsten ‘overwint’ door iets te doen dat hij eigenlijk helemaal niet wil doen, alleen maar omdat het team dat schijnbaar van hem verlangt, die gaat er niet echt op vooruit.

Het ‘groepsgevoel’ wordt in die situaties vooral gedefinieerd door degenen met de grootste bekken. Als de natural born leader heeft besloten dat er een bepaald pad wordt gevolgd, dan wordt dat pad gevolgd, ook al had de natural born loser het liever anders gehad. En omdat er bij survival vaak wordt gezocht naar ‘extremen’, zal dat al snel het geval zijn.

Volgens mij is survivallen niets anders dan de zoveelste hype, bedacht door slimme snelle jongens. En zoals zo vaak is de massa er weer domweg ingestonken. Het nare is alleen dat het ook mensen treft die er eigenlijk niets mee te maken hebben. ‘Omdat het zo goed is voor het groepsgevoel.’

ERROR

Deze tekst is ‘Off The Road…’, oktober 1999

© Roelof Ruules