ERROR’S GENOEG&

Volgorde

Wat is de juiste volgorde waarin boeken in een boekenkast moeten staan? Hoewel op het eerste gezicht triviaal, is dit een uiterst ingewikkeld probleem, waarvoor ik tot op heden nog geen bevredigende oplossing heb gevonden. Wie na lezing van deze kolom een beter idee heeft, nodig ik van harte uit om mij dat te komen vertellen—er is deze keer geen prijs aan verbonden, maar voor een werkelijk briljant idee ben ik altijd bereid een eenvoudig doch voedzaam maal te bereiden.

Ik ga er even van uit dat de te ordenen boeken al zijn voorgesorteerd. Dat wil zeggen: ze zijn al geordend naar categorie, en binnen iedere categorie zijn de boeken al ordinaal ingedeeld (je weet al welk boek ‘na’ welk ander boek komt). Nu is het probleem: hoe zet ik dat in de boekenkast?

Gelukkig is het een tweedimensionaal probleem, zodat er feitelijk maar twee reële oplossingen zijn: van links naar rechts op alfabetische volgorde, of van rechts naar links op alfabetische volgorde. Voor beide oplossingen zijn goede argumenten te geven.

De ‘vlnr’ methode komt het meeste voor. Dat is niet zo vreemd, want onze leesbeweging, en dus ook onze ‘scan’-beweging, is van links naar rechts. Maar de ‘vrnl’ heeft bijzondere voordelen. Nederlandse boeken zijn voorzien van rugtitels die van boven naar beneden lopen (evenals Engelstalige boeken). Een dergelijk boek dat plat op tafel ligt heeft de rugtitel dus rechtop. Twee opeenvolgende boeken die plat op elkaar liggen, liggen ook in de juiste volgorde: deel 1 bovenop en deel 2 onderop, zodat de laatste pagina van deel 1 wordt gevolgd door de eerste pagina van deel 2. Van de rugtitels staat die van deel 1 bovenaan, en die van deel 2 netjes er onder.

Als je de boeken in die volgorde in de boekenkast zet krijg je vanzelf de ‘vrnl’ volgorde. Als je nu de rugtitels leest, moet je je hoofd een kwartslag naar rechts kantelen, waardoor de rechterkant van de boekenkast de bovenkant van je blikveld is geworden; je leest de rugtitels nu in de juiste volgorde van links naar rechts en van boven naar beneden.

Mijn boeken staan dus ‘vrnl’. Maar er zijn nadelen. Dikkere meerdelige werken, zoals encyclopedieën, staan op die manier niet zo logisch. En met buitenlandse boeken gaat het ook niet altijd goed: Duitsers en Fransen denken heel anders over rugtitels. En zelfs onze eigen Nederlandse Salamander had jarenlang een foute rug-oriëntatie. Wie het beter weet, mag het zeggen.

ERROR

Deze tekst stond eerder in de By The Way…, nummer 29.

© Roelof Ruules